Pojęcie

W myśl art. 9 ordynacji podatkowej inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Ordynacja podatkowa - w przeciwieństwie do przepisów poprzednio obowiązujących - w sposób kompleksowy normuje prawną sytuację inkasenta podatków.
Wiele kwestii prawnych dotyczących inkasenta podatków rozwiązanych zostało w przepisach ordynacji podatkowej analogicznie jak w wypadku płatnika podatku. Zazwyczaj dotyczą ich te same nawet przepisy ordynacji.
Podobnie jak ma to miejsce w wypadku podatnika oraz płatnika, stosunki prawne, łączące inkasenta i związek publicznoprawny, na rzecz którego działa ten ostatni, mają charakter zobowiązaniowy. Oznacza to, że inkasent ma obowiązek za-chowania się w określony sposób, a organy związku publiczno-prawnego mogą określonego zachowania żądać, a nawet je przymusowo egzekwować. Zobowiązanie inkasenta nie jest zobowiązaniem podatkowym. Zobowiązanie inkasenta wynika jedynie, tak jak i zobowiązanie podatkowe, z przepisów prawa podatkowego. Treścią tego zobowiązania jest obowiązek za-płaty określonej kwoty na rzecz związku publicznoprawnego.
Czynności inkasenta są czynnościami o charakterze techniczno-rachunkowym, których wykonywanie mieści się w pojęciu administracji zleconej. Status inkasenta określone kategorie podmiotów uzyskują z mocy prawa. Nie jest w tym wypadku potrzebna ani konkretyzacja, ani aktualizacja obowiązków inkasenta w odniesieniu do konkretnego podmiotu.